ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

50

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

انديشه‌هاى باطل وآراى فاسد خود آنچه را شايسته شما نيست بر شما بچسباند ، جمله ويقرّب ما لا يتقارب نيز به همين معناست ، يعنى فاصله دورى را كه ميان شما ودشمنان شماست بر دارد وشما را به يكديگر نزديك گرداند ، واين امر نزديك شدني نيست ، واز اين عبارت فهميده مىشود كسى كه آنان را از مشورت با آن حضرت باز مىدارد ، وصلح با معاوية را به ميان مىآورد ، دست از يارى آنان در جنگ باز داشته ، واز مداخله در آن سرباز زده است . سپس امام ( ع ) آنان را از عذاب خداوند بيم مىدهد ، كه از اندوه خود نزد كساني كه شايستگى آن را ندارند ، شكوه كنند ، زيرا كسى كه شكايت نزد أو برده مىشود يا طرف مشورت قرار مىگيرد ، اگر در اندوه شكايت كننده سهمى نداشته باشد هر چند به حسن انديشه معروف باشد شايستگى اين كار را ندارد ، ودليل اين مطلب اين است كه اگر انسان نسبت به كارى اهتمام ودلسوزى داشته باشد ، منتهاى فكر خود را به كار مىاندازد ، وجنبه‌هاى مختلف موضوع را بررسى مىكند ، وآنچه را بهتر وسودمندتر است بر مىگزيند هر چند چنين كسى از انديشه‌اى ممتاز برخوردار نباشد ، بر خلاف كسى كه بدون دلسوزى وهمدردى بخواهد راه بهتر را پيدا كند وبه آنچه شايسته است دست يابد كه انتظار چنين اهتمامى از أو نيست ، پس از اين امام ( ع ) آنان را نهى مىفرمايد از اين كه منافقان با بد انديشيهاى خود عزم آنها را در باره آمادگى براي جنگ كه آن حضرت با نگرشى صحيح در آن اصرار دارد سست كنند ، سپس مسئوليت‌هاى امام را در برابر مردم بيان مىفرمايد ، وغرض آن حضرت اين است كه در قبال گرفتاريهايى كه اينها دچارند عذر خود وحدود مسئوليت خويش را گوشزد فرمايد تا نسبت كوتاهى وتقصير به آن حضرت ندهند ، وبه آرا ونظريّات ديگران رو نياورند ، وپنج چيز را از مسئوليت‌هاى امام ذكر كرده است : اوّل رسانيدن احكام به بندگان خدا ، دوّم كوشش در خيرخواهى واندرز به آنان ، سوّم زنده گردانيدن واجبات خداوند وسنّتهاى پيامبر ( ص ) در ميان آنان ، چهارم اقامه حدود الهى در باره كساني كه به سبب ارتكاب جنايت استحقاق آن